Γλωσσάριο CX

Όλοι οι όροι της εμπειρίας πελάτη εξηγημένοι με απλά λόγια.

C

CES (δείκτης προσπάθειας πελάτη)

Το CES (δείκτης προσπάθειας πελάτη) μετρά πόσο εύκολα κατάφερε ο πελάτης να κάνει αυτό που ήθελε, π.χ. να λύσει ένα πρόβλημα ή να ολοκληρώσει μια αγορά, συνήθως με μία μόνο ερώτηση αμέσως μετά την αλληλεπίδραση. Είναι σημαντικό γιατί, όταν ο πελάτης χρειάζεται να κοπιάσει, εκνευρίζεται και αυξάνεται ο κίνδυνος απώλειας πελατών (churn), ενώ η ευκολία χτίζει αφοσίωση. Συμβουλή: ρώτα κάτι σαν «Πόσο εύκολο ήταν να λυθεί το θέμα σας σήμερα;» με την ίδια κλίμακα κάθε φορά και εξέτασε τις χαμηλότερες βαθμολογίες για να εντοπίσεις επαναλαμβανόμενα σημεία τριβής.

CLV (αξία πελάτη σε όλη τη διάρκεια της σχέσης)

Το CLV (αξία πελάτη σε όλη τη διάρκεια της σχέσης) είναι μια εκτίμηση των συνολικών εσόδων ή του κέρδους που φέρνει ένας πελάτης στην επιχείρησή σου σε όλη τη διάρκεια της συνεργασίας σας. Είναι σημαντικό γιατί σου δείχνει πόσα αξίζει να επενδύσεις για να αποκτήσεις, να εξυπηρετήσεις και να κρατήσεις διαφορετικές κατηγορίες πελατών. Συμβουλή: σύγκρινε το CLV ανά κατηγορία πελατών για να δεις ποιοι είναι οι πιο πολύτιμοι και ρίξε εκεί το βάρος των ενεργειών διατήρησης πελατών.

CSAT (δείκτης ικανοποίησης πελατών)

Το CSAT (δείκτης ικανοποίησης πελατών) μετρά πόσο ικανοποιημένοι είναι οι πελάτες από μια συγκεκριμένη αλληλεπίδραση, ένα προϊόν ή μια υπηρεσία, συνήθως ζητώντας τους να δώσουν μια βαθμολογία σε σύντομη κλίμακα. Συλλέγεται γρήγορα και γίνεται εύκολα κατανοητό, γι' αυτό είναι χρήσιμο KPI (βασικός δείκτης απόδοσης) για τις ομάδες υποστήριξης. Συμβουλή: στείλε την έρευνα αμέσως μετά την αλληλεπίδραση, όσο είναι ακόμη νωπή στη μνήμη του πελάτη, και διάβασε τα σχόλια πίσω από τις χαμηλές βαθμολογίες, όχι μόνο τον μέσο όρο.

customer success

Το customer success είναι μια προληπτική λειτουργία που βοηθά τους πελάτες να πετύχουν τους στόχους τους με το προϊόν σου, ώστε να βλέπουν αξία, να μένουν και να μεγαλώνουν μαζί σου. Σε αντίθεση με την υποστήριξη, που αντιδρά όταν εμφανιστεί κάποιο πρόβλημα, το customer success το προλαβαίνει μέσα από το onboarding νέων πελατών, τακτικές επαφές και παρακολούθηση της χρήσης. Παράδειγμα: αν ένας πελάτης αρχίσει να χρησιμοποιεί λιγότερο το προϊόν, ο customer success manager μπορεί να επικοινωνήσει μαζί του πριν το πράγμα καταλήξει σε απώλεια πελατών (churn).

O

omnichannel

Το omnichannel σημαίνει ενιαία εξυπηρέτηση σε όλα τα κανάλια: ο πελάτης περνά από το email στο chat, στο τηλέφωνο ή στα social media χωρίς να χρειάζεται να τα εξηγεί όλα ξανά από την αρχή. Έχει σημασία γιατί οι πελάτες περιμένουν να θυμάσαι το ιστορικό τους, από όπου κι αν επικοινωνήσουν. Ξεκίνα φροντίζοντας κάθε εκπρόσωπος εξυπηρέτησης να βλέπει όλο το ιστορικό της επικοινωνίας σε ένα σημείο, για παράδειγμα στο CRM (σύστημα διαχείρισης πελατειακών σχέσεων).

onboarding νέων πελατών

Το onboarding νέων πελατών είναι η διαδικασία που βοηθά τους νέους πελάτες να ξεκινήσουν και να δουν όσο πιο γρήγορα γίνεται την αξία του προϊόντος ή της υπηρεσίας σου. Ένα ομαλό ξεκίνημα μειώνει την απώλεια πελατών (churn) στα πρώτα στάδια, αλλά και τα αιτήματα προς την υποστήριξη. Κατάγραψε τις πρώτες 30 ημέρες ενός νέου πελάτη και πρόσθεσε ένα email καλωσορίσματος, έναν σύντομο οδηγό ρύθμισης και ένα μήνυμα για να δεις πώς τα πάει, ακριβώς εκεί όπου είναι πιο πιθανό να κολλήσει.

Α

αίτημα υποστήριξης (ticket)

Το αίτημα υποστήριξης (ticket) είναι μια καταγραφή που δημιουργείται κάθε φορά που ένας πελάτης επικοινωνεί μαζί σου με μια ερώτηση ή ένα πρόβλημα και παρακολουθεί το αίτημα από το πρώτο μήνυμα μέχρι την επίλυσή του. Χάρη στα tickets, κανένα αίτημα δεν χάνεται και αποκτάς τα δεδομένα για να μετρήσεις, για παράδειγμα, τον χρόνο πρώτης απάντησης και τον χρόνο επίλυσης. Συμβουλή: βάζε ετικέτες στα tickets ανά θέμα, ώστε να εντοπίζεις τα προβλήματα που επαναλαμβάνονται και να λύνεις τη βασική αιτία τους.

απώλεια πελατών (churn)

Απώλεια πελατών (churn) έχεις όταν πελάτες σταματούν να αγοράζουν από σένα ή ακυρώνουν τη συνδρομή τους μέσα σε μια συγκεκριμένη περίοδο. Το ποσοστό απώλειας πελατών δείχνει πόσους από τους πελάτες σου έχασες σε αυτό το διάστημα. Μετράει πολύ, γιατί η απόκτηση νέων πελατών συνήθως κοστίζει περισσότερο από τη διατήρηση των υπαρχόντων, οπότε ακόμη και μια μικρή μείωση κάνει διαφορά. Συμβουλή: κατέγραψε τους λόγους αποχώρησης, π.χ. με μια σύντομη ερώτηση τη στιγμή της ακύρωσης, και ξεκίνα από τον πιο συχνό.

αυτοεξυπηρέτηση

Η αυτοεξυπηρέτηση δίνει στους πελάτες τη δυνατότητα να βρίσκουν απαντήσεις και να λύνουν μόνοι τους τα προβλήματά τους, μέσα από εργαλεία όπως μια βάση γνώσεων, συχνές ερωτήσεις, chatbots ή πύλες πελατών (customer portals). Πολλοί πελάτες την προτιμούν για απλές ερωτήσεις, ενώ οι εκπρόσωποι εξυπηρέτησης κερδίζουν χρόνο για τις σύνθετες περιπτώσεις. Βάλε ένα πεδίο αναζήτησης στη σελίδα επικοινωνίας, ώστε οι πελάτες να βλέπουν σχετικά άρθρα πριν ανοίξουν αίτημα υποστήριξης (ticket).

Β

βάση γνώσεων

Η βάση γνώσεων είναι μια οργανωμένη συλλογή από άρθρα βοήθειας, συχνές ερωτήσεις και οδηγούς, όπου μπορούν να κάνουν αναζήτηση τόσο οι πελάτες όσο και οι εκπρόσωποι εξυπηρέτησης. Μειώνει τα επαναλαμβανόμενα αιτήματα υποστήριξης (tickets) και βοηθά την ομάδα να δίνει συνεπείς απαντήσεις. Κάθε μήνα δες ποια tickets έρχονται πιο συχνά και μετάτρεψε τις κορυφαίες ερωτήσεις σε σαφή άρθρα που βρίσκονται εύκολα.

βασική αιτία

Η βασική αιτία είναι ο πραγματικός λόγος για τον οποίο εμφανίζεται ένα πρόβλημα, και όχι το σύμπτωμα που αναφέρει ο πελάτης. Όταν λύνεις τη βασική αιτία, τα ίδια θέματα σταματούν να επανέρχονται και ο όγκος των αιτημάτων υποστήριξης (tickets) μειώνεται με τον καιρό. Δοκίμασε την τεχνική «5 Whys» (τα πέντε «γιατί»): ρώτα ξανά και ξανά «γιατί;» μέχρι να φτάσεις σε μια αιτία που μπορείς πραγματικά να διορθώσεις.

Δ

διαδρομή πελάτη (customer journey)

Η διαδρομή πελάτη (customer journey) περιλαμβάνει όλα τα βήματα που περνά ένας πελάτης με την εταιρεία σου: από τη στιγμή που σε ανακαλύπτει μέχρι την αγορά, τη χρήση, την υποστήριξη και, τελικά, την ανανέωση ή την αποχώρηση. Όταν την κατανοείς, βλέπεις την εμπειρία με τα μάτια του πελάτη και εντοπίζεις πού κολλάει ή πού τα παρατάει. Παράδειγμα: ακολούθησε τη διαδρομή ενός πραγματικού πελάτη από την πρώτη του επίσκεψη μέχρι το πρώτο του αίτημα υποστήριξης (ticket) και σημείωσε κάθε σημείο επαφής στην πορεία.

διατήρηση πελατών

Η διατήρηση πελατών είναι η ικανότητα μιας εταιρείας να κρατά τους πελάτες της με την πάροδο του χρόνου, δηλαδή το αντίθετο της απώλειας πελατών (churn). Συνήθως κοστίζει λιγότερο να κρατήσεις έναν υπάρχοντα πελάτη απ' ό,τι να κερδίσεις έναν καινούργιο, ενώ οι πιστοί πελάτες τείνουν να αγοράζουν περισσότερο. Εντόπισε πότε και γιατί φεύγουν οι πελάτες και στόχευσε εκείνη ακριβώς τη στιγμή με καλύτερο onboarding νέων πελατών, προληπτική επικοινωνία ή προνόμια επιβράβευσης.

Ε

εκπρόσωπος εξυπηρέτησης

Ο εκπρόσωπος εξυπηρέτησης είναι αυτός που χειρίζεται τις ερωτήσεις και τα προβλήματα των πελατών μέσα από κανάλια όπως το τηλέφωνο, το email, το chat ή τα social media. Ελάχιστοι στην εταιρεία σου επηρεάζουν τόσο άμεσα το πώς νιώθουν οι πελάτες για εσάς, γι' αυτό τα εργαλεία και η εκπαίδευσή του μετράνε πολύ. Συμβουλή: δώσε στους εκπροσώπους εύκολη πρόσβαση στο ιστορικό του πελάτη και μια οργανωμένη βάση γνώσεων, ώστε ο πελάτης να μη χρειάζεται να τα ξαναπεί όλα από την αρχή.

εμπειρία πελάτη (CX)

Η εμπειρία πελάτη (CX) είναι το σύνολο των αλληλεπιδράσεων και των εντυπώσεων που αποκτά ένας πελάτης από την εταιρεία σου: από τη στιγμή που μαθαίνει για σένα μέχρι την αγορά, τη χρήση του προϊόντος και την υποστήριξη. Μετράει γιατί ο πελάτης σε κρίνει από τη συνολική εικόνα, όχι μόνο από το προϊόν ή την τιμή, και αυτό καθορίζει αν θα μείνει και αν θα σε προτείνει. Συμβουλή: μην προσπαθήσεις να τα βελτιώσεις όλα μαζί· διάλεξε μία κρίσιμη διαδρομή, π.χ. το onboarding νέων πελατών, και διόρθωσε πρώτα το μεγαλύτερο πρόβλημα που εντοπίζεις εκεί.

εμπλεκόμενοι

Εμπλεκόμενοι είναι τα άτομα και οι ομάδες που επηρεάζουν τις αποφάσεις για την εμπειρία πελάτη (CX) ή επηρεάζονται από αυτές, όπως η υποστήριξη, το προϊόν, οι πωλήσεις, τα οικονομικά και η διοίκηση. Αν τους φέρεις στο τραπέζι από νωρίς, θα σου είναι πολύ πιο εύκολο να εξασφαλίσεις προϋπολογισμό και να κάνεις πράξη όσα σου λένε οι πελάτες. Συμβουλή: πριν ξεκινήσεις μια πρωτοβουλία CX, φτιάξε μια λίστα με τους εμπλεκόμενους και συμφώνησε με τον καθένα τι σημαίνει επιτυχία για εκείνον.

επίλυση με την πρώτη επαφή

Η επίλυση με την πρώτη επαφή δείχνει τι ποσοστό των θεμάτων των πελατών λύνεται ήδη από την πρώτη αλληλεπίδραση, χωρίς να χρειαστεί νέα επικοινωνία, μεταφορά σε άλλον ή επανάληψη. Μετράει γιατί οι πελάτες εκτιμούν να τελειώνουν με το θέμα τους με τη μία, ενώ λιγότερες επαναλαμβανόμενες επαφές σημαίνουν και λιγότερο φόρτο για την ομάδα σου. Συμβουλή: δώσε στους εκπροσώπους εξυπηρέτησης πρόσβαση στη βάση γνώσεων και τα περιθώρια απόφασης που χρειάζονται για να λύνουν τα συνηθισμένα θέματα επιτόπου.

επικριτές (detractors)

Στις έρευνες NPS (Net Promoter Score), επικριτές (detractors) είναι οι πελάτες που απαντούν από 0 έως 6 στην ερώτηση πόσο πιθανό είναι να σε προτείνουν. Είναι σημαντικοί γιατί κινδυνεύουν περισσότερο να φύγουν και μπορεί να μιλήσουν αρνητικά για σένα, ενώ το ποσοστό τους αφαιρείται από το ποσοστό των υποστηρικτών (promoters) για να υπολογιστεί το NPS. Συμβουλή: κάνε γρήγορα κλείσιμο του κύκλου (closed loop) με τους επικριτές, για να καταλάβεις τη βασική αιτία της δυσαρέσκειάς τους.

Κ

κλείσιμο του κύκλου (closed loop)

Κλείσιμο του κύκλου (closed loop) σημαίνει ότι επανέρχεσαι στον πελάτη αφού σου δώσει σχόλια και του λες τι έκανες ή τι θα κάνεις γι' αυτά. Έτσι ο πελάτης βλέπει ότι τον ακούς, εσύ έχεις την ευκαιρία να κερδίσεις ξανά όσους είναι δυσαρεστημένοι και οι έρευνές σου γίνονται πράξη αντί να μένουν απλώς δεδομένα. Παράδειγμα: όταν ένας από τους επικριτές (detractors) δίνει χαμηλή βαθμολογία στο NPS (Net Promoter Score), όρισε κάποιον να επικοινωνήσει μαζί του μέσα σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, να λύσει το θέμα και να καταγράψει το αποτέλεσμα.

κλιμάκωση

Κλιμάκωση είναι η μεταφορά ενός θέματος πελάτη σε πιο έμπειρο εκπρόσωπο εξυπηρέτησης, σε εξειδικευμένη ομάδα ή σε υπεύθυνο, όταν αυτός που το χειρίζεται πρώτος δεν μπορεί να το λύσει, είτε λόγω αρμοδιοτήτων είτε λόγω γνώσεων ή χρόνου. Με σαφείς κανόνες κλιμάκωσης, ο πελάτης δεν «πηγαινοέρχεται» από τον έναν στον άλλον και τα επείγοντα θέματα δεν μένουν στάσιμα. Συμβουλή: όρισε πότε γίνεται κλιμάκωση, προς ποιον και ποιες πληροφορίες πρέπει να περάσουν μαζί, ώστε ο πελάτης να μη χρειάζεται ποτέ να ξαναπεί την ιστορία του από την αρχή.

Σ

σημείο επαφής

Σημείο επαφής είναι κάθε στιγμή που ο πελάτης αλληλεπιδρά με την εταιρεία σου: το site σου, μια διαφήμιση, ένα chat με την υποστήριξη, ένα τιμολόγιο ή μια παράδοση. Κάθε σημείο επαφής διαμορφώνει τη συνολική εμπειρία πελάτη (CX), και ένα μόνο κακό μπορεί να ακυρώσει πολλά καλά. Συμβουλή: αποτύπωσε τα βασικά σημεία επαφής κατά μήκος της διαδρομής πελάτη (customer journey) και δες ποια συγκεντρώνουν τα περισσότερα παράπονα.

σημείο τριβής

Σημείο τριβής είναι ένα συγκεκριμένο πρόβλημα ή μια ενόχληση που αντιμετωπίζει ο πελάτης σε κάποιο στάδιο της διαδρομής του (customer journey), όπως η μεγάλη αναμονή ή μια μπερδεμένη διαδικασία ολοκλήρωσης αγοράς. Όταν εντοπίζεις τα σημεία τριβής, ξέρεις πού αξίζει να επενδύσεις για να βελτιώσεις την εμπειρία. Βάλε ετικέτες ανά θέμα στα αιτήματα υποστήριξης (tickets) και στα σχόλια από τις έρευνες, ώστε να φαίνονται καθαρά τα σημεία τριβής που εμφανίζονται πιο συχνά.

σχόλια πελατών

Σχόλια πελατών (ή, σε πιο επίσημο ύφος, ανατροφοδότηση) είναι κάθε πληροφορία που μοιράζονται οι πελάτες για την εμπειρία τους με την εταιρεία σου, είτε μέσα από έρευνες, κριτικές, συνομιλίες με την υποστήριξη και τα social media είτε απευθείας. Έχουν αξία γιατί σου δείχνουν τι λειτουργεί, τι όχι και γιατί, κατευθείαν από τους ανθρώπους που μετράνε περισσότερο. Συμβουλή: συγκέντρωσε τα σχόλια πελατών από τα διάφορα κανάλια σε ένα σημείο και κατηγοριοποίησέ τα ανά θέμα, ώστε να φανούν τα μοτίβα.

Χ

χάρτης διαδρομής πελάτη

Ο χάρτης διαδρομής πελάτη είναι μια οπτική απεικόνιση της διαδρομής πελάτη (customer journey) που δείχνει κάθε στάδιο, κάθε σημείο επαφής και τι κάνει, τι σκέφτεται και πώς νιώθει ο πελάτης σε κάθε βήμα. Βοηθά τις ομάδες να συμφωνήσουν πού «σπάει» η εμπειρία και ποια σημεία τριβής πρέπει να διορθωθούν πρώτα. Συμβουλή: για να τον φτιάξεις, βασίσου σε πραγματικά σχόλια πελατών και στη γνώση της ομάδας πρώτης γραμμής, όχι μόνο σε εσωτερικές υποθέσεις.

χρόνος επίλυσης

Ο χρόνος επίλυσης είναι το διάστημα από τη στιγμή που ο πελάτης ανοίγει ένα αίτημα υποστήριξης (ticket) μέχρι να λυθεί οριστικά το θέμα του. Για τον πελάτη μετράει περισσότερο να λυθεί το πρόβλημά του παρά να πάρει μια γρήγορη πρώτη απάντηση, γι' αυτό είναι βασικός δείκτης για την ποιότητα της εξυπηρέτησης. Παρακολούθησε όχι μόνο τον μέσο όρο αλλά και τη διάμεσο, ώστε λίγα tickets που κράτησαν πολύ να μη διαστρεβλώνουν την εικόνα.

χρόνος πρώτης απάντησης

Ο χρόνος πρώτης απάντησης είναι το διάστημα που περιμένει ο πελάτης από τη στιγμή που στέλνει ένα αίτημα μέχρι να λάβει την πρώτη απάντηση από άνθρωπο της ομάδας σου. Μετράει γιατί μια γρήγορη πρώτη απάντηση καθησυχάζει τον πελάτη ότι κάποιος τον άκουσε, ακόμη κι αν ο συνολικός χρόνος επίλυσης είναι μεγαλύτερος. Συμβουλή: όρισε στόχο ανά κανάλι στο SLA σου (συμφωνία επιπέδου υπηρεσιών) και μην τον «πετυχαίνεις» με κενές αυτόματες απαντήσεις που δεν βοηθούν πραγματικά.